Tribal Development Scholarship 2025 | ST विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती

Tribal Development Scholarship 2025 साठी ST विद्यार्थ्यांना मिळणारे लाभ, पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे आणि MahaDBT अर्ज प्रक्रिया जाणून घ्या. Apply Online.

• योजनेचे नाव:

Tribal Development Scholarship 2025 (ST Scholarship)

• ही योजना खालील विभाग अंतर्गत चालवल्या जाते:

आदिवासी विकास विभाग, महाराष्ट्र शासन

• या योजनेचे लाभार्थी:

अनुसूचित जमाती (Scheduled Tribe – ST) विद्यार्थी

• अर्ज करण्याची पद्धत:

ऑनलाईन (MahaDBT Portal द्वारे)

वर्ष:

2025-26

 Introduction  Tribal Development Scholarship 2025:

The Tribal Development Scholarship 2025 is a flagship initiative by the Government of Maharashtra to support Scheduled Tribe (ST) students pursuing higher education. Through the MahaDBT Scholarship Portal, eligible ST students can apply online and receive financial assistance for tuition fees, hostel expenses, and study materials. This Post Matric Scholarship Scheme aims to promote equal education opportunities and reduce the financial burden on economically weaker tribal families. Students are advised to check eligibility, required documents, and last dates before submitting their MahaDBT ST Scholarship 2025 application online.

प्रस्तावना (Introduction) :-Tribal Development Scholarship 2025:

महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागामार्फत Tribal Development Scholarship 2025 ही योजना राबविण्यात येते. ही योजना खास करून अनुसूचित जमाती (ST) समाजातील विद्यार्थ्यांसाठी असून, त्यांच्या उच्च शिक्षणासाठी आर्थिक मदत पुरविण्याचे उद्दिष्ट आहे. या योजनेद्वारे विद्यार्थ्यांना शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क, वसतिगृह भत्ता, पुस्तके व इतर शैक्षणिक खर्चासाठी शासनाकडून थेट मदत मिळते.

आज अनेक आदिवासी विद्यार्थी ग्रामीण व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातून येतात. त्यांच्या शिक्षणात आर्थिक अडचणी ( पैशाची) येऊ नयेत म्हणून राज्य शासनाने ही शिष्यवृत्ती योजना सुरु केली आहे. MahaDBT Portal च्या माध्यमातून विद्यार्थी या योजनेचा लाभ घेऊ शकतात. ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया आदिवासी समाजातील विद्यार्थ्यांना सोपी ठेवली आहे.

ही Post Matric Scholarship for ST Students योजना विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी प्रोत्साहन देते आणि शिक्षण चालू ठेवण्यासाठी मजबूत आर्थिक आधार उपलब्ध करून देते. पात्र विद्यार्थी यांनी वेळेत अर्ज करून या योजनेचा लाभ नक्की घ्यावा.

हे पण बघा .

25+नोकरीसाठी महत्वाचे मुलाखत प्रश्न व उत्तरे मराठीत – मार्गदर्शन (2025 Guide) :-

योजनेचे उद्दिष्ट (Objective of the Scheme):-Tribal Development Scholarship 2025:

Tribal Development Scholarship 2025 : योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे आदिवासी (Scheduled Tribe – ST) समाजातील विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षण घेण्यासाठी आर्थिक (पैशाची)मदत उपलब्ध करून देणे.
ही योजना महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागामार्फत राबवली जाते, जेणेकरून आर्थिक परिस्थितीमुळे कोणत्याही विद्यार्थ्याचे शिक्षण राहू नये म्हणून शासनाने आदिवासी समाजातील विद्यार्थ्यांसाठी ही योजना सुरू केली आहे ..

या योजनेद्वारे विद्यार्थ्यांना शिक्षण शुल्क, परीक्षा शुल्क, वसतिगृह भत्ता, पुस्तके आणि आवश्यक शैक्षणिक साहित्य यासाठी शासनाकडून थेट आर्थिक मदत दिली जाते. त्यामुळे ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांना शहरांमध्ये उच्च शिक्षण घेण्यासाठी मदत मिळते.

या योजनेचा आणखी एक महत्त्वाचा हेतू म्हणजे शिक्षणामध्ये समान संधी (Equal Education Opportunities) उपलब्ध करून देणे. आदिवासी विद्यार्थ्यांना शिक्षणातून सक्षम बनवून त्यांच्या सामाजिक आणि आर्थिक प्रगतीस प्रोत्साहन देणे, हेच या योजनेचे प्रमुख ध्येय आहे.

पात्रता (Eligibility Criteria)Tribal Development Scholarship 2025:

Tribal Development Scholarship 2025 (ST Scholarship) योजनेसाठी खालील पात्रता निकष लागू आहेत –

1. उमेदवार महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असावा.
: ही शिष्यवृत्ती फक्त महाराष्ट्रातील आदिवासी समाजातील रहिवाशी असणे गरजेचे आहे.

2. उमेदवार अनुसूचित जमाती (Scheduled Tribe – ST) प्रवर्गातील असावा.
: फक्त ST प्रवर्गातील विद्यार्थ्यांनाच या योजनेचा लाभ मिळतो.

3. उमेदवार शासकीय / अनुदानित / मान्यताप्राप्त महाविद्यालयात शिकत असावा.
: विद्यार्थी कोणत्याही मान्यताप्राप्त शिक्षण संस्थेत नियमित शिक्षण घेत असावा.

4. कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹2.50 लाखांपेक्षा कमी असावे.
: आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील विद्यार्थ्यांना या योजनेचा फायदा दिला जातो.

5. उमेदवाराची उपस्थिती किमान 75% असावी.
: विद्यार्थ्याने नियमित शिक्षण घेतले असल्यासच शिष्यवृत्ती मंजूर केली जाते.

शिष्यवृत्ती लाभ (Benefits)Tribal Development Scholarship 2025

Tribal Development Scholarship 2025(ST Scholarship) अंतर्गत विद्यार्थ्यांना शिक्षणाशी संबंधित विविध आर्थिक मदत दिले जाते. खालीलप्रमाणे मुख्य लाभ मिळतात –

घटक	लाभ (अंदाजे रक्कम)
शिक्षण फी (Tuition Fees)	पूर्ण परतावा
परीक्षा फी (Exam Fees)	पूर्ण परतावा
वसतिगृह व अन्नभत्ता (Hostel & Mess Allowance)	शासन नियमांनुसार
पुस्तके व साहित्य (Books & Study Material)	₹1,000 – ₹3,000 पर्यंत
प्रवास भत्ता (Travel Allowance)	काही अभ्यासक्रमांसाठी लागू

Tribal Development Scholarship 2025 या शिष्यवृत्तीमुळे ST विद्यार्थ्यांना शिक्षणाचा आर्थिक भार कमी होतो आणि उच्च शिक्षण घेण्यास प्रोत्साहन मिळते.

अर्ज प्रक्रिया (Step-by-Step Explanation)Tribal Development Scholarship 2025

1. अधिकृत संकेतस्थळावर जा
   • तुम्हाला अर्ज करण्यासाठी MahaDBT Portal वापरायचे आहे. हे सरकारी पोर्टल आहे जिथे महाराष्ट्रातील सर्व शिष्यवृत्ती अर्ज करता येतात.
2. “New Applicant Registration” वर क्लिक करा
   • जर तुम्ही नवीन अर्जदार असाल, तर आधी नोंदणी करावी लागते. यावर क्लिक केल्यावर तुम्हाला नोंदणी फॉर्म दिसेल.
3. Aadhaar आधारित लॉगिन करा
   • नोंदणीसाठी तुमचा Aadhaar नंबर लागतो. हा आधार वापरून तुमची ओळख सरकारकडे सुरक्षितपणे तपासली जाते.
4. विभाग निवडा – “Tribal Development Department”
   • या योजना आदिवासी विद्यार्थ्यांसाठी आहे. म्हणून विभाग म्हणून Tribal Development Department निवडणे आवश्यक आहे.
5. योजना निवडा – “Post Matric Scholarship for ST Students”
   • तुमच्या पात्रतेनुसार योजना निवडा. येथे ST वर्गासाठी Post Matric शिष्यवृत्ती योजना आहे.
6. सर्व माहिती भरा आणि कागदपत्रे अपलोड करा
   • नाव, जन्मतारीख, शाळा/कॉलेज माहिती, उत्पन्न प्रमाणपत्र, वर्ग प्रमाणपत्र इत्यादी आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
7. अर्ज सबमिट करा आणि Acknowledgment डाउनलोड करा
   • सर्व माहिती तपासून सबमिट करा. सबमिट झाल्यानंतर तुमच्या अर्जाची Acknowledgment Receipt मिळते, जी नंतरच्या संदर्भासाठी जतन करणे महत्त्वाचे आहे.

आवश्यक कागदपत्रे – Tribal Development Scholarship 2025

1. जात प्रमाणपत्र (Caste Certificate – ST)
   • हे दाखवते की तुम्ही अनुसूचित जमाती (ST) वर्गात येता. शिष्यवृत्ती पात्रता ठरवण्यासाठी हे प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.
2. उत्पन्न प्रमाणपत्र (Income Certificate)
   • कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न किती आहे ते दाखवते. शिष्यवृत्ती मिळवण्यासाठी उत्पन्न मर्यादेत असणे आवश्यक आहे.
3. रहिवासी दाखला (Residence Certificate)
   • हा दाखवतो की तुम्ही महाराष्ट्रात राहता. शिष्यवृत्तीसाठी स्थानिक राहणीमान तपासणे महत्त्वाचे असते.
4. महाविद्यालयाचे बोनाफाईड प्रमाणपत्र (College Bonafide Certificate)
   • हे प्रमाणपत्र दाखवते की तुम्ही त्या महाविद्यालयाचा विद्यार्थी आहात आणि अर्ज केलेल्या अभ्यासक्रमात शिक्षण घेत आहात.
5. बँक पासबुक झेरॉक्स (Bank Passbook Xerox)
   • शिष्यवृत्ती थेट तुमच्या खात्यात जमा होईल, त्यामुळे बँक खाते तपासण्यासाठी ही कागदपत्रे आवश्यक आहेत.
6. गुणपत्रिका (Marksheet)
   • मागील अभ्यासक्रमातील तुमची शैक्षणिक पात्रता आणि गुण दर्शवते. शिष्यवृत्तीसाठी पात्रता तपासण्यासाठी हे महत्वाचे आहे.
7. पासपोर्ट साइज फोटो (Passport Size Photo)
   • अर्ज फॉर्मवर तुमची ओळख आणि फोटो असणे आवश्यक आहे.

म्हणजे साध्या भाषेत: जात, उत्पन्न, रहिवासी दाखला, महाविद्यालय व शैक्षणिक माहिती, बँक आणि फोटो ही सर्व माहिती एकत्र करून तुम्ही अर्ज ऑनलाईन पूर्ण करू शकता.

महत्वाच्या तारखा (Important Dates)

1. अर्ज सुरू (Application Start Date):
   • अधिकृत MahaDBT पोर्टलवर उपलब्ध.
2. अर्जाची शेवटची तारीख (Last Date to Apply):
   • लवकरच जाहीर होईल.
3. अर्ज स्थिती तपासा (Check Application Status):
   • लॉगिन केल्यानंतर “Application Status” विभागात अर्जाची प्रगती पाहू शकता.

महत्त्वाच्या सूचना (Important Instructions)

1. अर्ज करताना सर्व माहिती बरोबर भरा, चुकीची माहिती अर्जा मध्ये भरल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो हे लक्षात ठेवा.
2. अर्ज वेळेत पूर्ण करणे अत्यंत आवश्यक आहे. उशीर झाल्यास अर्ज स्वीकारला जाणार नाही.
3. पात्रता निकष बदलू शकतात, त्यामुळे नेहमी MahaDBT पोर्टलवरील माहिती तपासा.
4. सर्व आवश्यक कागदपत्रे योग्य स्वरूपात अपलोड करा, चुकीची फाईल अपलोड केल्यास अर्ज सबमिट होणार नाही.
5. अर्ज सबमिट केल्यानंतर Acknowledgment Receipt डाउनलोड करून सुरक्षित ठिकाणी ठेवा.
6. कोणतीही शंका असल्यास अधिकृत पोर्टल किंवा विभागाशी संपर्क करा.

निष्कर्ष (Conclusion)

1. आदिवासी समाजातील (ST) विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची शिष्यवृत्ती – ही योजना शैक्षणिक खर्च कमी करण्यासाठी आदिवासी समाजातील विद्यार्थ्यांना आर्थिक मदत करते.
2. वेळेवर अर्ज करणे आवश्यक – अर्जाची अंतिम तारीख लक्षात ठेवा आणि उशीर न करता अर्ज सबमिट करा.
3. योग्य माहिती भरणे अत्यंत महत्त्वाचे – चुकीची माहिती किंवा अपूर्ण माहिती दिल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो.
4. सर्व आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा – जात प्रमाणपत्र, उत्पन्न प्रमाणपत्र, रहिवासी दाखला, बँक पासबुक, बोनाफाईड, मार्कशीट आणि फोटो अपलोड करणे आवश्यक आहे.
5. Acknowledgment Receipt जतन करा – अर्ज सबमिट झाल्यानंतर मिळालेली Receipt सुरक्षित ठिकाणी ठेवा, भविष्यातील संदर्भासाठी उपयुक्त ठरेल.
6. अर्ज स्थिती नियमित तपासा – MahaDBT पोर्टलवर लॉगिन करून “Application Status” मध्ये अर्जाची प्रगती तपासा.
7. पूर्ण माहितीची खात्री करा – पात्रता निकष, कागदपत्रांच्या स्वरूपात बदल होऊ शकतात, त्यामुळे नेहमी अधिकृत पोर्टल तपासा.
8. शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करा – ही शिष्यवृत्ती मिळाल्यास तुमच्या अभ्यासावर लक्ष देणे सोपे होईल आणि आर्थिक ताण कमी होईल.

FAQ (वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न)